Άρθρο: Εβίτα Αναγνώστου (δημοσιογράφος, artandyou.gr team)
Με το γνωστό του χιούμορ, ο Demna (Gvasalia) αποχαιρετά τον κόσμο που δημιούργησε για τον οίκο Balenciaga, αφήνοντας πίσω του μια έκθεση με τις πιο χαρακτηριστικές και αμφιλεγόμενες δημιουργίες του.
Στα ιστορικά κεντρικά γραφεία του ομίλου Kering στο Παρίσι, η έκθεση «Balenciaga by Demna» παρουσιάζει την πορεία μιας επαναστατικής καριέρας και αποτελεί έναν προσωπικό αποχαιρετισμό. Είναι η τελευταία φάση ενός σχεδιαστή που από το 2015 έως το 2025 μεταμόρφωσε τον παραδοσιακό οίκο Balenciaga σε ένα επαναστατικό φαινόμενο, που μέσα από τη μόδα αντικατοπτρίζει τις αλλαγές της εποχής.
Ενώ ο διάδοχός του, Pierpaolo Piccioli, σχεδιάζει το μέλλον του οίκου Balenciaga και ο ίδιος ο Demna ετοιμάζεται να αναλάβει τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή στην Gucci, η έκθεση αυτή παρουσιάζει 101 επιλεγμένα κομμάτια που αποτυπώνουν μια συναρπαστική δεκαετία για τον Balenciaga και τη μόδα συνολικά. Με ολοκληρωμένα σύνολα, αξεσουάρ, παπούτσια και τολμηρές δηλώσεις, από τριάντα συλλογές, η έκθεση δείχνει πώς ο Demna ξεπέρασε τα όρια της εποχής του και πρότεινε έναν νέο τρόπο να βλέπουμε τη μόδα, ιδιαίτερα στον χώρο της πολυτέλειας, όπως ανέφερε ο ίδιος στη «Vogue».
Αγαπημένα μου αντικείμενα στην έκθεση είναι ένα clutch που μοιάζει με πίσω καθρέφτη αυτοκινήτου και ένα βραχιόλι από ρητίνη που θυμίζει ρολό συσκευασίας. Ο Demna λέει στην αφήγηση: «Μ’ αρέσει πολύ όταν κάτι σε κάνει να μην ξέρεις αν πρέπει να το πάρεις σοβαρά ή να το βρεις αστείο. Είναι ωραίο να αμφισβητείς τα δεδομένα».
Υπενθυμίζουμε ότι ο Demna ξεκίνησε την καριέρα του δουλεύοντας για τους οίκους Walter van Beirendonck, Maison Margiela και Louis Vuitton, πριν παρουσιάσει τη δική του σειρά Vetements το 2014. Την επόμενη χρονιά ανέλαβε τη θέση του επικεφαλής σχεδιαστή στον οίκο Balenciaga. Η θητεία του ολοκληρώνεται στις 9 Ιουλίου με μια εντυπωσιακή συλλογή couture, ενώ την ίδια μέρα κλείνει και η έκθεση «Balenciaga by Demna».
Η έκθεση ξεκινά με μια αναδρομή στις προσκλήσεις των επιδείξεων κατά την περίοδο του Demna μικρά έργα με καυστικό και ανατρεπτικό χαρακτήρα, που προέρχονταν από την καρδιά της πολυτέλειας. Επιπλέον, παρουσιάζεται ένα εκτυπωμένο email από τον οίκο Balenciaga, με το οποίο είχε απορριφθεί το 2007 η αίτηση μαθητείας του Demna στα αντρικά τμήματα, όταν ακόμα σπούδαζε στη Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών της Αμβέρσας. «Ευτυχώς που τότε με απέρριψαν», σχολίασε με χιούμορ στη Vogue.
Η έκθεση εξελίσσεται με υπόγειο χιούμορ, παρουσιάζοντας μια εμβάθυνση στους σχεδιαστικούς κώδικες του Γεωργιανού δημιουργού, γνωστού και ως Demna-isms: τρισδιάστατα ρούχα και αξεσουάρ με εφέ trompe l’œil, ανακυκλωμένα υλικά, oversized σιλουέτες και σύνολα που ανατρέπουν την παραδοσιακή αντίληψη της πολυτέλειας, όλα εκτεθειμένα σε απλά μεταλλικά ράφια αποθήκευσης.
Μεταξύ των εκθεμάτων ξεχωρίζουν ένα παραφουσκωμένο φόρεμα χορού σε μεταλλικό χρυσό, που θυμίζει σοκολατάκι Ferrero Rocher, ένα έξωμο κόκκινο puffer dress εμπνευσμένο από το αρχείο του Cristóbal Balenciaga, καθώς και δύο υπερρεαλιστικά ομοιώματα της Eliza Douglas, καλλιτέχνιδας και μούσας του Demna. Η Douglas άνοιξε την πρώτη επίδειξη του σχεδιαστή το 2016 και από τότε παραμένει βασικό πρόσωπο σε όλες του τις συλλογές. Στο πρώτο σόου ποζάρει με ένα γκρι κοστούμι με φούστα, ενώ στη συλλογή Άνοιξη 2025 φορά ένα sci-fi γοτθικό φόρεμα από σατέν νεοπρέν.
Ανυψωμένα σε περιστρεφόμενα βάθρα, σαν διαφημιστικές πινακίδες, ξεχωρίζουν ένα αθλητικό παπούτσι και η συλλεκτική τσάντα «Spicy Chili Chips» ένα δερμάτινο clutch που μιμείται μια τσαλακωμένη σακούλα πατατάκια. Αντίστοιχο δάνειο από την κουλτούρα της μαζικής κατανάλωσης αποτελεί και η αμφιλεγόμενη shopper από μπλε δέρμα, που παραπέμπει στην πλαστική τσάντα Frakta του IKEA. Δεν λείπει φυσικά η εξοργιστικά ακριβή φούστα-πετσέτα που παρουσίασε ο Demna το 2023, ως παράδειγμα πώς μπορεί κανείς να εμπνευστεί από αυθόρμητες χειρονομίες, όπως το να τυλίξεις μια πετσέτα γύρω από το σώμα σου μετά το μπάνιο.
Μεταξύ των κορυφαίων εκθεμάτων ξεχωρίζει ένα ανοιχτό laptop που προβάλλει σε λούπα το δεκάλεπτο special επεισόδιο της συνεργασίας Simpsons x Balenciaga, ένα ζευγάρι ασημένιες μπότες μέχρι τους μηρούς, εμπνευσμένες από μεσαιωνικές πανοπλίες (Φθινόπωρο 2021) μια δήλωση του Demna για μια μόδα που μάχεται και ένα look από το Hacking Project του 2021, που καταθέτη φόρο τιμής στη νέα του θέση ως καλλιτεχνικός διευθυντής του οίκου Gucci, βασισμένο σε «εννοιολογικές» εκδοχές του ύφους Gucci.
Ανάμεσα στις προσωπικές αγαπημένες «ψευδαισθήσεις» της έκθεσης είναι ένα clutch σε σχήμα πίσω καθρέφτη αυτοκινήτου και ένα βραχιόλι από ρητίνη που μοιάζει με ρολό συσκευασίας. Όπως ακούγεται στην αφήγηση, ο Demna δηλώνει: «Μ’ αρέσει όταν κάτι σε κάνει να αναρωτιέσαι αν είναι αστείο ή όχι. Είναι υπέροχο να αμφισβητείς τα δεδομένα».
Σε πενήντα από τα εκθέματα, μια παραποιημένη εκδοχή της φωνής του Demna, δημιουργημένη με τεχνητή νοημοσύνη, συνοδεύει την παρουσίαση, προσφέροντας ερμηνείες για τις ιδέες και τη δημιουργική διαδικασία πίσω από το έργο του. Η έκθεση «Balenciaga by Demna» δεν παρουσιάζεται ως ένα μεγαλοπρεπές φινάλε στην αυθάδικη πορεία που χάραξε ο σχεδιαστής στη σύγχρονη μόδα, αλλά περισσότερο ως ένα στιγμιότυπο από το παιχνίδι που έστησε την τελευταία δεκαετία ανάμεσα στην πολυτέλεια, την καθιερωμένη αισθητική και την κοινωνική διάσταση της μόδας πάντα με χιούμορ και αυτοσαρκασμό.
Η έκθεση φιλοξενείται στα κεντρικά γραφεία του ομίλου Kering στο Παρίσι (40 Rue de Sèvres) από σήμερα έως τις 9 Αυγούστου. Η είσοδος είναι ελεύθερη, με απαραίτητη την κράτηση μέσω διαδικτύου στην ιστοσελίδα exposition.balenciaga.com.
