Άρθρο: Χαρά Τρυφερή (δημοσιογράφος)
Στον κόσμο της μόδας, η μνήμη είναι συχνά επιλεκτική, αλλά το ταλέντο παραμένει ένα αδιαπραγμάτευτο νόμισμα. Η πρόσφατη είδηση ότι ο κολοσσός της Zara συνεργάζεται με τον John Galliano για μια ειδική συλλογή, δεν ήταν απλώς μια επιχειρηματική κίνηση, ήταν μια επικοινωνιακή βόμβα που έκανε τους πάντες να σταματήσουν το scrolling. Από τη μία, έχουμε τον απόλυτο κυρίαρχο της μαζικής ένδυσης και από την άλλη, έναν από τους πιο χαρισματικούς, αλλά και αμφιλεγόμενους σχεδιαστές που πάτησαν ποτέ στην πασαρέλα. Το ερώτημα που πλανάται πάνω από τις βιτρίνες δεν αφορά μόνο τα ρούχα, αλλά το αν η βιομηχανία της μόδας μπορεί-ή πρέπει-να συγχvρεί το παρελθόν στο όνομα της αισθητικής.
Ο John Galliano δεν είναι ένας τυχαίος σχεδιαστής. Είναι ο άνθρωπος που μεταμόρφωσε τον οίκο Dior σε ένα θεατρικό όνειρο, ο οραματιστής που πάντρεψε την υψηλή ραπτική με την ιστορία και το δράμα. Ωστόσο, το όνομά του παραμένει αναπόφευκτα συνδεδεμένο με εκείνο το σκοτεινό περιστατικό του 2011 στο Παρίσι, όπου οι αντισημιτικές του δηλώσεις υπό την επήρεια αλκοόλ τον οδήγησαν στην άμεση απόλυση και στην κοινωνική εξορία. Για χρόνια, ο Galliano ήταν το «μαύρο πρόβατο», μέχρι που η Maison Margiela του έδωσε τη δεύτερη ευκαιρία που τόσο απεγνωσμένα ζητούσε. Σήμερα, η Zara έρχεται να “λαϊκίσει” αυτό το ταλέντο, φέρνοντας το όραμα ενός haute couture σχεδιαστή στις μάζες. Είναι όμως μόνο θέμα μόδας ή κάτι βαθύτερο;
Η στρατηγική της Zara είναι ξεκάθαρη και, ομολογουμένως, πανέξυπνη.
Σε μια εποχή που η γρήγορη μόδα” κατηγορείται για έλλειψη αυθεντικότητας και περιβαλλοντική επιβάρυνση, η συνεργασία με ονόματα όπως ο Galliano προσφέρει ένα απαραίτητο «λούστρο» καλλιτεχνικής αξίας. Δεν αγοράζεις απλώς ένα σακάκι· αγοράζεις ένα κομμάτι από το σύμπαν ενός θρύλου.
Η Zara θέλει να αποδείξει ότι δεν είναι πια ο φτωχός συγγενής που απλώς αντιγράφει τις τάσεις της σεζόν, αλλά ένας παγκόσμιος παίκτης που μπορεί να υπαγορεύει τους κανόνες, συνεργαζόμενος με τους κορυφαίους των κορυφαίων.
Όμως, το “σκάνδαλο” που κρύβεται πίσω από αυτή τη συνεργασία έχει πολλές αναγνώσεις.
Υπάρχει μια μερίδα του κοινού που θεωρεί ότι ο Galliano έχει εκτίσει την ποινή του, έχει ζητήσει δημόσια συγγνώμη και δικαιούται να συνεχίσει να δημιουργεί. Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά, εκείνη που βλέπει αυτή τη συνεργασία ως μια κυνική προσπάθεια της Zara να εκμεταλλευτεί το “shock value” για να εκτοξεύσει τις πωλήσεις της. Στην ψηφιακή εποχή της “cancel culture”,μια τέτοια κίνηση είναι ένα επικίνδυνο τέντωμα του σχοινιού. Η Zara ποντάρει στο γεγονός ότι η νέα γενιά καταναλωτών, οι Gen Zers, ίσως δεν θυμούνται ή δεν ενδιαφέρονται για το τι συνέβη σε ένα καφέ του Παρισιού πριν από δεκαπέντε χρόνια, αλλά σίγουρα ενδιαφέρονται για το “vibe” και το coolness που εκπέμπει το όνομα Galliano.
Αυτό που κάνει την υπόθεση ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η αισθητική αντίθεση των δύο κόσμων.
Ο Galliano είναι οπαδός του “περισσότερου”: του όγκου, της λεπτομέρειας, της ιστορικής αναφοράς που αγγίζει τα όρια του θεάτρου.
Η Zara είναι η επιτομή της λειτουργικότητας, της ταχύτητας και της αποδόμησης.
Πώς παντρεύονται αυτά τα δύο;
Η συλλογή υπόσχεται να είναι μια σπουδή στη δομή και το “bias cut” (το περίφημο λοξό κόψιμο) που έκανε διάσημο τον σχεδιαστή, αλλά προσαρμοσμένο στις ανάγκες ενός μαζικού κοινού. Είναι μια δοκιμασία για το αν η υψηλή τέχνη μπορεί να επιβιώσει στη γραμμή παραγωγής χωρίς να χάσει την ψυχή της.
Το διακύβευμα, λοιπόν, είναι μεγαλύτερο από μερικά κομψά φορέματα. Είναι μια συζήτηση για την ηθική της κατανάλωσης και τα όρια της τέχνης. Μπορεί ένα brand να διαχωρίσει τον δημιουργό από το έργο του; Η Zara φαίνεται να απαντά με ένα ηχηρό «ναι», ποντάροντας στην αισθητική ανωτερότητα του σχεδιαστή για να καλύψει τις όποιες ηθικές ενστάσεις. Σε έναν κόσμο που διψά για το επόμενο μεγάλο trend, το σκάνδαλο συχνά λειτουργεί ως το καλύτερο-αν και πιο αμφιλεγόμενο-artificial.
Κλείνοντας, η συνεργασία Zara-Galliano θα είναι πιθανότατα μια τεράστια εμπορική επιτυχία, που θα εξαφανιστεί από τα ράφια μέσα σε λίγα λεπτά. Θα αφήσει όμως πίσω της μια περίεργη γεύση σε όσους πιστεύουν ότι η μόδα πρέπει να έχει και αξιακό υπόβαθρο.
Ο John Galliano επιστρέφει στο προσκήνιο της μαζικής κουλτούρας, όχι ως ο μεταμελημένος αμαρτωλός, αλλά ως ο απόλυτος σταρ που η βιομηχανία αρνείται να αφήσει να σβήσει. Το αν αυτό αποτελεί μια νίκη της τέχνης ή μια ήττα της ηθικής, είναι κάτι που ο καθένας θα αποφασίσει μπροστά στον καθρέφτη του, φορώντας ένα από τα ρούχα της συλλογής του.
